Garfield
YZF Admin
Bir AI modelinin lisansını incelerken yalnızca “ticari kullanıma açık mı?” sorusuna bakmak yeterli değildir. Önce lisansın hangi dosyayı veya bileşeni kapsadığını belirleyin; ardından kullanım, değiştirme, dağıtma, model çıktıları, türev modeller, atıf, bildirim, kısıtlı kullanım, sorumluluk ve veri koruma hükümlerini ayrı ayrı kontrol edin. Sonunda kullanım senaryonuzu bu maddelerle karşılaştırıp yazılı bir uygunluk notu oluşturun. Lisans metni belirsizse modeli üretimde kullanmadan önce hukuk uzmanından görüş alın.
“Model lisansı” tek bir dosyadan ibaret olmayabilir. Ağırlıklar, kaynak kodu, eğitim verisi, tokenizer, örnek uygulama, dokümantasyon ve bağımlılıkların her biri farklı lisans veya kullanım koşullarına sahip olabilir. Depodaki
Model kartında, indirme sayfasında, depo kökünde ve varsa ayrı veri seti açıklamasında şu bilgileri eşleştirin: lisans adı, lisans sürümü, kapsanan dosyalar, telif sahibi, ek kullanım politikası ve değişiklik tarihi. Lisans adı açıkça belirtilmiyor veya yalnızca “açık kaynak” deniyorsa bunu izin belgesi olarak kabul etmeyin; açık kaynak ifadesi tek başına hangi hakların verildiğini göstermez.
Bu tabloyu okurken “izin veriliyor” ile “hak garanti ediliyor” ifadelerini ayırın. Bir lisans modelin çalıştırılmasına izin verebilir; ancak eğitim verilerindeki telif, kişilik hakkı, marka veya kişisel veri sorunlarını sizin için ortadan kaldırmayabilir. Lisansın model çıktısının her kullanımda hukuken güvenli veya benzersiz olduğunu kanıtlamadığını özellikle not edin.
Ücretli ürünlerde, müşteri projelerinde, API hizmetlerinde, reklamda veya kurum içi otomasyonda kullanımın ayrı ayrı ele alındığını kontrol edin. Koşullar kullanımı yalnız ticari olmayan amaçlarla sınırlandırıyorsa, modeli kullanan ücretli bir hizmetin bu sınıra uyup uymadığını da inceleyin; yalnız model dosyasının satılıp satılmadığına bakmayın. “Araştırma amacı” izni de genellikle müşteriye sunulan üretim hizmeti için yeterli kabul edilmemelidir.
Model dosyalarını müşteriye teslim etmek veya uygulamayla paketlemek için lisansın yeniden dağıtım hükümlerini kontrol edin. İndirme bağlantısı paylaşma ve müşterinin kendi ortamında çalıştırması için gereken izinleri ayrı değerlendirin; bunları her durumda aynı işlem saymayın. İnce ayar yaptığınızda lisansın türev model, model kartı, değişiklik bildirimi veya aynı lisansla paylaşım konusunda özel hüküm getirip getirmediğini okuyun.
Bir model birden fazla bileşenden oluşuyorsa bağımlılık lisanslarını da ayrı listeleyin. Kod için izin verilen bir lisans, model ağırlıkları için otomatik olarak geçerli değildir. Lisans uyumluluğu için her bileşenin kaynağını ve hangi sürümün kullanıldığını kayıt altına alın.
Bazı model koşulları belirli kişi gruplarına zarar verme, gözetim, biyometrik analiz, yüksek etkili kararlar, güvenlik amaçları veya yasa dışı faaliyetlerle ilgili sınırlamalar getirebilir. Bu hükümleri yalnızca teknik yetenek açısından değil, gerçek kullanım amacınız açısından değerlendirin. Modelin bir işi yapabiliyor olması, lisansın o işe izin verdiği anlamına gelmez.
Garanti ve sorumluluk maddelerinde modelin doğruluğu, güvenliği, kesintisiz çalışması veya belirli bir amaca uygunluğu konusunda güvence verilip verilmediğine bakın. Sorumluluk sınırı, tazmin yükümlülüğü ve lisansın sona ermesi halinde mevcut dağıtımların durumunu ayrıca kaydedin.
Model lisansı, kullanılacak veri seti, istemler, günlükler ve çıktılar üzerindeki bütün hakları tek başına belirlemez. Veri kaynağını, izinleri, kullanım amacını ve saklama/erişim kurallarını ayrıca kontrol edin. Kişisel veya gizli verileri modele eklemeden önce ilgili veri işleme koşullarını ve tarafların sorumluluklarını değerlendirin; lisansın varlığını otomatik uygunluk kanıtı saymayın.
Örneğin varsayımsal olarak bir müşteri destek modelini şirket içi müşteri kayıtlarıyla ince ayarlamak istediğinizi düşünün. Lisans ticari kullanıma izin verse bile müşteri kayıtlarının modele aktarılması, saklama süresi, erişim yetkileri, yurt dışına aktarım ve silme talepleri ayrıca değerlendirilmelidir. Lisansın izin vermesi, bu veri işlemlerinin otomatik olarak uygun olduğu anlamına gelmez.
Gerçek kullanım kararını verirken şu sırayı uygulayın:
Önce lisansın gerçekten neyi kapsadığını belirleyin
“Model lisansı” tek bir dosyadan ibaret olmayabilir. Ağırlıklar, kaynak kodu, eğitim verisi, tokenizer, örnek uygulama, dokümantasyon ve bağımlılıkların her biri farklı lisans veya kullanım koşullarına sahip olabilir. Depodaki
LICENSE dosyasının bulunması, bütün bileşenlerin aynı şartlarla kullanılabileceğini kanıtlamaz.Model kartında, indirme sayfasında, depo kökünde ve varsa ayrı veri seti açıklamasında şu bilgileri eşleştirin: lisans adı, lisans sürümü, kapsanan dosyalar, telif sahibi, ek kullanım politikası ve değişiklik tarihi. Lisans adı açıkça belirtilmiyor veya yalnızca “açık kaynak” deniyorsa bunu izin belgesi olarak kabul etmeyin; açık kaynak ifadesi tek başına hangi hakların verildiğini göstermez.
Kontrol edilmesi gereken maddeler
| Madde | Bakılacak soru | Riskli sonuç |
|---|---|---|
| Kapsam | Lisans ağırlıkları, kodu, veri setini ve örnekleri ayrı ayrı kapsıyor mu? | Modeli kullanırken başka bir bileşenin lisansını ihlal etme riski |
| Kullanım izni | Ticari, kurum içi, araştırma veya hizmet olarak sunma kullanımına izin veriliyor mu? | Ürünün veya ücretli hizmetin yasaklanması |
| Dağıtım | Model dosyası, ince ayar sürümü veya uygulama birlikte dağıtılabilir mi? | Dağıtımda bildirim, lisans veya erişim şartlarının ihlali |
| Değişiklik ve türevler | İnce ayar, birleştirme ve türev model için özel koşul var mı? | Türev modelin aynı şartlarla paylaşılmasının zorunlu olması |
| Çıktılar | Model çıktıları üzerinde özel bir hak, feragat veya kullanım sınırlaması belirtilmiş mi? | Çıktının otomatik olarak münhasır veya sorunsuz biçimde size ait sanılması |
| Kısıtlı kullanım | Yasaklanan sektör, kişi grubu, amaç veya yüksek riskli kullanım var mı? | Teknik olarak çalışsa bile sözleşmeye aykırı kullanım |
| Bildirim ve atıf | Lisans metnini, telif bildirimini veya değişiklik kaydını korumak gerekiyor mu? | Dağıtım yükümlülüğünün eksik yerine getirilmesi |
| Sorumluluk | Garanti verilmemesi, sorumluluk sınırı veya tazmin hükümleri nasıl düzenlenmiş? | Hata ve zararın bütün riskinin kullanıcıya kalması |
Ticari kullanım ve hizmet olarak sunma
Ücretli ürünlerde, müşteri projelerinde, API hizmetlerinde, reklamda veya kurum içi otomasyonda kullanımın ayrı ayrı ele alındığını kontrol edin. Koşullar kullanımı yalnız ticari olmayan amaçlarla sınırlandırıyorsa, modeli kullanan ücretli bir hizmetin bu sınıra uyup uymadığını da inceleyin; yalnız model dosyasının satılıp satılmadığına bakmayın. “Araştırma amacı” izni de genellikle müşteriye sunulan üretim hizmeti için yeterli kabul edilmemelidir.
Dağıtım, ince ayar ve türev model
Model dosyalarını müşteriye teslim etmek veya uygulamayla paketlemek için lisansın yeniden dağıtım hükümlerini kontrol edin. İndirme bağlantısı paylaşma ve müşterinin kendi ortamında çalıştırması için gereken izinleri ayrı değerlendirin; bunları her durumda aynı işlem saymayın. İnce ayar yaptığınızda lisansın türev model, model kartı, değişiklik bildirimi veya aynı lisansla paylaşım konusunda özel hüküm getirip getirmediğini okuyun.
Bir model birden fazla bileşenden oluşuyorsa bağımlılık lisanslarını da ayrı listeleyin. Kod için izin verilen bir lisans, model ağırlıkları için otomatik olarak geçerli değildir. Lisans uyumluluğu için her bileşenin kaynağını ve hangi sürümün kullanıldığını kayıt altına alın.
Kısıtlı kullanım ve sorumluluk hükümleri
Bazı model koşulları belirli kişi gruplarına zarar verme, gözetim, biyometrik analiz, yüksek etkili kararlar, güvenlik amaçları veya yasa dışı faaliyetlerle ilgili sınırlamalar getirebilir. Bu hükümleri yalnızca teknik yetenek açısından değil, gerçek kullanım amacınız açısından değerlendirin. Modelin bir işi yapabiliyor olması, lisansın o işe izin verdiği anlamına gelmez.
Garanti ve sorumluluk maddelerinde modelin doğruluğu, güvenliği, kesintisiz çalışması veya belirli bir amaca uygunluğu konusunda güvence verilip verilmediğine bakın. Sorumluluk sınırı, tazmin yükümlülüğü ve lisansın sona ermesi halinde mevcut dağıtımların durumunu ayrıca kaydedin.
Veri ve gizlilik hükümlerini lisans maddelerinden ayrı inceleyin
Model lisansı, kullanılacak veri seti, istemler, günlükler ve çıktılar üzerindeki bütün hakları tek başına belirlemez. Veri kaynağını, izinleri, kullanım amacını ve saklama/erişim kurallarını ayrıca kontrol edin. Kişisel veya gizli verileri modele eklemeden önce ilgili veri işleme koşullarını ve tarafların sorumluluklarını değerlendirin; lisansın varlığını otomatik uygunluk kanıtı saymayın.
Örneğin varsayımsal olarak bir müşteri destek modelini şirket içi müşteri kayıtlarıyla ince ayarlamak istediğinizi düşünün. Lisans ticari kullanıma izin verse bile müşteri kayıtlarının modele aktarılması, saklama süresi, erişim yetkileri, yurt dışına aktarım ve silme talepleri ayrıca değerlendirilmelidir. Lisansın izin vermesi, bu veri işlemlerinin otomatik olarak uygun olduğu anlamına gelmez.
Kısa bir lisans inceleme kaydı oluşturun
Gerçek kullanım kararını verirken şu sırayı uygulayın:
- Kullanım senaryosunu yazın. Modeli nerede çalıştıracağınızı, ticari olup olmadığını, müşteriye hizmet verip vermeyeceğinizi, ağırlıkları dağıtıp dağıtmayacağınızı ve ince ayar yapıp yapmayacağınızı açıkça belirtin.
- Bileşen listesini çıkarın. Ağırlık, kod, tokenizer, veri seti, örnekler ve bağımlılıklar için ayrı lisans veya kullanım koşulu kaydı oluşturun.
- İzin ve yasakları eşleştirin. Her bileşen için kullanım, değiştirme, dağıtma, ticari faaliyet ve kısıtlı kullanım maddelerini senaryonuzla karşılaştırın.
- Yükümlülükleri kaydedin. Atıf, lisans metni, telif bildirimi, değişiklik kaydı, model kartı ve üçüncü taraf bildirimlerinin hangilerini üründe veya dağıtım paketinde koruyacağınızı yazın.
- Veri riskini ayrı kontrol edin. Kullanılan veri kişisel, gizli veya üçüncü taraf haklarına tabi ise veri kaynağını, kullanım amacını ve saklama sürecini lisans izninden bağımsız olarak değerlendirin.
- Belirsiz maddeleri durdurun. “Ticari kullanım”, “türev model”, “çıktı hakkı” veya “yüksek riskli kullanım” gibi kritik ifadeler açıklanmıyorsa varsayım yapmadan yazılı hukuki görüş alın ve görüşün hangi lisans sürümüne dayandığını dosyalayın.
Sık sorulan sorular
Model açık kaynaksa ticari olarak kullanılabilir mi?
OSI anlamında açık kaynak koşulları ticari kullanımı yasaklamaz; ancak lisansın bildirim ve yeniden dağıtım gibi koşulları uygulanmaya devam eder. Açık ağırlıklı olmak ise aynı hakları garanti etmez. Bir projenin yalnız “açık” etiketine güvenmeden ilgili bileşenin tam lisansını kontrol edin; bu izinleri üçüncü taraf veri veya çıktı haklarıyla karıştırmayın.
Model çıktısı otomatik olarak tamamen bana mı ait olur?
Hayır. Lisansın çıktılarla ilgili hükmü olsa bile bu, her çıktının telif, marka, kişilik hakkı veya gizlilik bakımından sorunsuz olduğunu kanıtlamaz. Özellikle üçüncü taraf metni, kişisel veri veya benzer içerik üretme riskini ayrıca değerlendirin.
Son düzenleme:
